Interview Adrie van Hoekelen “Hersens kraken over openbaar vervoer”

Adrie van Hoekelen: Hersens kraken over openbaar vervoer (d.d. 12 oktober 2020)

Verhalenteam: tekst Ethel van Kesteren, foto Tim Witte

Een half jaar geleden startte programmanager OV Adrie van Hoekelen (V&OR) in Amsterdam. Hij wil een spin in het web worden voor alle OV-maatregelen.

Adrie, “Ik heb uitdaging nodig en die vind ik in complexiteit. Dat trekt mij heel erg aan in deze rol als programmamanager. Hoe complexer, hoe beter. Dan kan ik mijn hersens laten kraken. De OV-maatregelen om het openbaar vervoer in Amsterdam aantrekkelijker te maken komen nu vooral uit de agenda Amsterdam Autoluw en het Uitvoeringskompas OV 2030, een samenwerking van gemeente, Vervoersregio en de provincie. Ik wil samenhang aanbrengen in al deze maatregelen en zorgen voor eenduidige lijn binnen de gemeente, zodat Amsterdam duidelijk kan uitdragen wat haar ambities met het openbaar vervoer zijn én daar snel opvolging aan kan geven.”

Eén mand

“Het openbaar vervoer is de schakel om grote groepen mensen te vervoeren. Als je minder auto’s wilt in de stad is het een mooi alternatief om mensen van A naar B te krijgen. Maar het is maar één onderdeel van de autoluwe stad. Er is zoveel meer, denk aan fiets, deelmobiliteit en schonere lucht. Al die belangen en wensen van de gemeente die het openbaar vervoer raken, wil ik in één mand brengen en kijken of er een lijn in zit. Dat lukt alleen als je verbinding aanbrengt tussen gemeente, VRA, GVB en andere stakeholders. Coördinatie van het beleid is belangrijk, maar het gaat uiteindelijk om de realisatie ervan. Ik ben binnengehaald om te zorgen dat maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd. Zo zijn gezinskortingen en tickets voor OV in combinatie met Amsterdamse attracties goede ideeën om het openbaar vervoer financieel aantrekkelijk te maken, maar het GVB moet het wel kunnen realiseren. Ik ben van de projectmatige aanpak en vind het heel leuk om dat een stap verder te brengen en te kijken of ik de verbindende factor kan worden.”

Kinderschoenen

“Het programma OV staat nog in de kinderschoenen. Er liggen nu zeven maatregelen uit de Agenda Autoluw en vier uit het Uitvoeringskompas die specifiek gericht zijn op verbeteren van het OV. Ik vind het belangrijk om eerst dubbelingen en raakvlakken eruit te halen en werk met werk te maken. En ik kijk naar andere Amsterdamse ambities die het openbaar vervoer raken. Zo heeft het verbeteren van de doorstroming bij haltes vanuit Autoluw een raakvlak met het toegankelijk maken van haltes voor mensen met een beperking, een ambitie van de inclusieve stad. Wil je minder auto’s in de stad? Dan is een goed OV-netwerk noodzakelijk. Niet alleen gedurende de daguren, maar ook ’s nachts. Daarom kijken wij naar een nachtmetro. Of neem de zero emissie bussen en de 30 km norm die Amsterdam wil invoeren. Daar hoef ik in principe niks in te betekenen, maar ik moet wel kijken welk effect het heeft op het OV. Als bussen regelmatig moeten opladen of minder hard kunnen rijden heeft dat consequenties voor de concessies die we met vervoerders afsluiten. Hoe gaan we hier mee om?”

Hyperspits

“Andere grote ontwikkelingen die invloed hebben op het openbaar vervoer zijn onder andere ‘spoorboekloos rijden’ voor bussen, trams en metro’s, het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol en een FrequentNet met betere oost-westverbindingen en snellere overstappen op belangrijke knooppunten. Met de 20 grootste Amsterdamse werkgevers, denk aan Schiphol, zijn begin oktober afspraken ondertekend om werknemers de hyperspits te laten mijden. Bijvoorbeeld drie dagen naar kantoor in plaats van vijf en niet allemaal om 9 uur beginnen. De gedragsverandering die door corona al op gang is gekomen, kan daarbij helpen. De gemeente zelf is trouwens de werkgever met de meeste gebruikers van het GVB. Ook hier is het van belang gemaakte afspraken te coördineren om te weten wie waar mee bezig is, te finetunen en door te pakken. Als bedrijven met ondernemingsraden afspreken om leaseauto’s af te schaffen, moeten wij het openbaar vervoer of deelmobiliteit zo organiseren dat er een goed alternatief is. Het hangt allemaal met elkaar samen. En hoe krijgen we vervolgens de top 100, zzp’ers en het mkb in beweging om voor een andere vorm van mobiliteit te kiezen? De pilot met de nachtmetro ligt door corona nu stil. We waren klaar om te starten, maar als het uitgaansleven stil ligt, de meeste mensen thuiswerken en er geen toeristen zijn, heeft het weinig zin om een pilot te draaien.”

Oproep

“In mijn coördinerende rol ontmoet ik normaal gesproken veel mensen en ben ik veel in gesprek. Als je dan begint in coronatijd en mensen nog niet van je bestaan weten, is het best lastig om online mensen te vinden. In het afgelopen half jaar ben ik ongeveer zeven keer op kantoor geweest. Net toen dat begon te lopen en ik weer lekker door Amsterdam kon wandelen, collega’s van het GVB en de VRA live kon zien, werd het weer de kop ingedrukt door de nieuwe maatregelen. Daarom bij deze een oproep. Weet mij te vinden als het over het OV gaat of als je raakvlakken of dubbelingen ziet met andere plannen en ambities. Hoe meer ik weet, hoe beter ik mensen kan helpen en verbinden. Ik heb niet de portemonnee maar wel het overzicht en de netwerken om die verbindende factor te worden en samen tot mooie resultaten te komen. Uiteindelijk wil ik alle plannen en ambities coördineren en die belangrijke verbinding met de vervoerders verzorgen om de Amsterdamse ambities te kunnen realiseren. Dat vind ik erg leuk!”